Lý do gì khiến Yamaha lại thiết kế và tung ra dòng xe tay ga 3 bánh “siêu dị” Tricity?

    Chia sẻ
Bằng cách thêm một bánh trước với khả năng nghiêng song song với bánh còn lại, Yamaha đã tạo ra Tricity - một chiếc xe tay ga với cảm giác điều khiển thú vị cho tất cả mọi người.
Ấn tượng của bạn về hãng xe Yamaha là gì? Đối với không ít biker, đó là những chiếc xe đem tới cho người lái khả năng kiểm soát tối đa. Hãng mô tô Nhật Bản đã gọi điều đó là “Yamaha Handling”. Hiệu năng cao chắc chắn là một điểm hấp dẫn trên một chiếc xe mô tô, nhưng với Yamaha họ luôn ưu tiên làm sao để người lái có thể cảm nhận được rõ nhất hiệu năng của chiếc xe. Cho dù sức mạnh lớn đến mức nào, nhưng bản thân chiếc xe không dễ sử dụng và thay đổi công suất một cách đột ngột cũng sẽ chỉ khiến người lái cảm thấy căng thẳng và không tự tin.  
 
  Đặc biệt với những “newbie”, họ trở nên dè chừng khi không thể lường trước sức mạnh của chiếc xe. Để thực sự tận hưởng trên những cung đường thì điều mà người lái cần là hiểu và kiểm soát được chiếc xe của mình, điều khiển nó một cách thuần thục. Trong suốt chiều dài lịch sử của mình, Yamaha luôn tạo ra những mẫu xe dựa trên triết lí đó. Những gì được coi là “khả năng kiểm soát tự nhiên nhất” làm cho chiếc xe dễ đi hơn cũng đã có những thay đổi theo thời gian. 
 
 Nhưng về cơ bản, những nguyên lý tiên quyết khi điều khiển một chiếc xe mô tô không thay đổi từ xưa tới nay, và chúng cũng rất gần với một phương tiện đã quen thuộc với loài người: ngựa. Giống như cưỡi ngựa và khác với xe hơi, bạn sẽ phải cưỡi trên mô tô và sử dụng cả 5 giác quan để “thuần hoá” và hoà làm một với nó. Cùng với việc hoàn toàn không bị ngăn cách với các yếu tố ngoài môi trường, sự hoà làm một với chiếc xe bằng cả 5 giác quan chính là yếu tố hấp dẫn nhất khi điều khiển mô tô.
 
 Tuy nhiên không phải ai cũng đủ can đảm để vượt qua nỗi sợ mất thăng bằng khi lái trên những chiếc xe 2 bánh và có được cảm giác đó. Chính vì vậy Yamaha đã phát triển chiếc Tricity - một loại phương tiện mới được sinh ra từ triết lý “Yamaha Handling” truyền thống nhưng khác biệt với mô tô bình thường.
 
Điều đầu tiên gây ấn tượng của chiếc xe này là nó có ba bánh, hai bánh phía trước và một bánh phía sau. Mô tô xe máy 3 bánh không phải thứ gì quá xa lạ nhưng trên Tricity, phần khung và cả ba bánh đều cùng nghiêng khi đi qua những khúc cua giống như trên những chiếc xe hai bánh thông thường. Mặc dù là xe ba bánh nhưng nó vẫn cần chân chống cạnh. Nếu không có chân chống hoặc nếu bạn không đặt chân xuống khi dừng lại thì chiếc xe sẽ bị đổ như mô tô bình thường. 
 
 Tricity thực sự là kết quả của một dự án nghiên cứu tầm cỡ lớn và đầy thách thức. Nó không bị ràng buộc bởi những định kiến mọi người dành cho một chiếc phương tiện di chuyển đô thị. Mục tiêu của Yamaha chỉ là chế tạo ra một chiếc xe điều khiển theo cách hoàn toàn mới trong khi vẫn vận hành như những chiếc xe đạp hoặc xe máy. Nhìn lướt qua Tricity có vẻ giống như một chiếc xe ga truyền thống cho đến khi bạn ngồi lên và trải nghiệm nó. 
 
 Cảm giác cầm lái chiếc xe sẽ là dẫn chứng thực tế nhất cho những điều được nhắc tới phía trên. Trước hết, bạn dễ dàng nhận ra nhất đó là cảm giác “sai sai” khi ngồi lên Tricity và thấy hai bánh trước được đặt cạnh nhau thay vì bánh đơn thông thường. Kết cấu hệ thống lái khác thường gây nhiều tò mò về cảm giác lái chiếc xe. Bắt đầu vận hành đi vào khúc cua đầu tiên, bạn sẽ vô cùng bất ngờ khi lái chiếc xe. Sau đó liên tục rẽ trái, rẽ phải qua cua hay phanh với lực đáng kể, bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy nó đem tới trải nghiệm về cơ bản không khác xe máy bình thường.

Vậy tại sao Yamaha lại sử dụng hai bánh phía trước cho Tricity?
 
 Đầu tiên là cảm giác tốt về sự phản hồi của bề mặt đường với bánh trước. Một số người có thể thắc mắc tại sao một chiếc xe di chuyển trong thành phố lại cần phải làm vậy, nhưng họ không để ý rằng 2 bánh trước sẽ luôn cho cảm giác chắc chắn hơn so với 1 bánh khi chúng cùng tiếp xúc với mặt đường và không bị gượng khi bạn muốn vào cua. 

Nói sâu hơn một chút về những gì xảy ra trong khúc cua với mô tô: khi đi đến khúc cua, bạn nghiêng chiếc xe theo chiều cua và vượt qua nó. Khi làm như vậy, điều gì sẽ xảy ra với bánh trước chuyển hướng và bánh sau khi được cố định vào thân xe? Bánh sau sẽ nghiêng và đi dọc theo đường cong qua khúc cua, trong khi bánh trước đi theo một đường chệch về phía bên trong đỉnh cua một chút. Bánh trước và sau càng nhịp nhàng với nhau thì việc điều khiển càng trở nên dễ dàng, mượt mà và tự tin hơn.

 Do đó, mục tiêu hàng đầu là làm sao để bánh trước có độ bám đường tốt khi nó có mối liên hệ trực tiếp với độ nghiêng của bánh sau. Chính vì vậy, ngay cả khi bạn sử dụng lốp bản rộng hơn để duy trì độ bám đường trong quá trình phanh gấp, thì việc đó trở nên hoàn toàn bất lợi vì bạn sẽ mất đi cảm giác tay lái lanh lẹ khi nghiêng xe vào cua. 
 Đó là lý do tại sao mặc dù lốp sau của những chiếc xe đua trong giải MotoGP, World Superbike, thay đổi về độ rộng bản lốp liên tục trong suốt những năm qua, cấu tạo và kích thước lốp trước không có sự khác biệt lớn trong suốt 30 năm qua. Ngay cả với những cỗ máy Moto GP hàng đầu, các đội đua cũng không muốn “tay nài” mất đi khả năng kiểm soát chiếc xe một cách chính xác nhất.
Bằng cách thêm một bánh thứ hai ở phía trước có cùng kích thước,  Tricity đã có cả khả năng ôm cua và ổn định khi phanh cao mà không làm mất đi sự linh hoạt khi điều khiển. 3 bánh cũng tăng độ bám trên mặt đường gồ ghề. Khả năng cân bằng của chiếc xe nếu phanh gấp trong những khúc cua khi lực phanh có thể bằng hoặc thậm chí lớn hơn một chiếc mô-tô thể thao, mặc dù không được trang bị lốp có độ bám cao như superibike. Ngoài ra phản ứng của bánh trước khi vào một khúc cua rất nhanh. Điều này đặc biệt thú vị với những khúc cua gắt. 
Ngay cả ở tốc độ trong cua mà một chiếc xe ga bình thường sẽ bị trượt ngã, Tricity vẫn có thể bám cua với cả 3 bánh dính chặt trên đường. Thực sự đây là chiếc xe rất cuốn hút và tạo nên nhiều sự thú vị khi trải nghiệm. Khi “lao ổ gà” hay leo vỉa hè trên những chiếc xe phổ thông, bạn có thể cảm nhận thấy độ rung, giật trên tay lái bởi chúng sử dụng lốp có đường kính nhỏ.
Nhưng với Tricity và hai bánh phía trước của nó, các chướng ngại vật này cũng không còn gây “gợn người” nữa. Nói tóm lại, Tricity thậm chí còn khiến những tình huống khó khăn với mô tô thường trở thành những thử thách thú vị.
Điều làm cho chiếc xe nhẹ, nhanh nhẹn và đậm chất thể thao và điển khiển dễ dàng là cơ chế tay đòn liên kết hình bình hành và hệ thống treo hoạt động độc lập với 4 phuộc trước - mỗi bánh gắn 2 phuộc. Yamaha gọi ý tưởng này là xe đa bánh nghiêng “Leaning Multi Wheel” (LMW), và nó cho phép 2 bánh nghiêng song song với khoảng cách phù hợp. Hệ thống treo này được phát triển tinh vi đến mức đáng kinh ngạc, dù Yamaha mới chỉ ứng dụng nó đầu tiên trên Tricity. 
 Thế hệ Tricity 125/155 đầu tiên có chiều dài tổng thể là 1.905mm, chiều rộng 735mm khiến ngoại hình chiếc xe nhỉnh hơn chút so với nhưng chiếc xe tay ga cùng phân khúc. Tuy nhiên trọng lượng của nó cũng chỉ tương đương với một chiếc xe tay ga 150cc bình thường khi đạt 146kg, dù có cấu tạo phức tạp ở phần đầu. Nếu như có trọng lượng nặng hơn, Tricity sẽ rất khó được mọi người chấp nhận là một chiếc xe đô thị, dù cho nó được thiết kế sáng tạo tới đâu.
 Điều gì đã khiến Yamaha phát triển Tricity như một chiếc xe phổ thông? Đó chính là việc hãng muốn đưa “Yamaha Handling” tới tất cả mọi người - ngay cả những ai mới chỉ học điều khiển xe máy. Và mấu chốt để có được Yamaha Handling đó là tạo ra sự hoà hợp tối đa giữa động cơ và hệ chassis của chiếc xe. 
 
 Trên thực tế không ít các nhà thiết kế, kỹ sư thực hiện dự án Yamaha Tricity cũng đồng thời là những người đứng sau chiếc YZR-M1 trong đấu trường đua xe MotoGP đầy khắc nghiệt. Đương nhiên so với Tricity, những chiếc xe đua MotoGP mạnh hơn rất, rất nhiều lần. Sức mạnh là điều cần thiết để tăng tốc khi thoát khỏi những khúc cua cũng như cho tốc độ tối đa trên đường thẳng. Nhưng cho dù động cơ có mạnh mẽ đến cỡ nào, nó cũng trở nên vô nghĩa nếu không được cân chỉnh để một “tay nài” có thể kiểm soát được. 
 
 Một ví dụ đó là trên những chiếc xe có công suất mạnh nhưng tới một cách bất ngờ khi người điều khiển tăng ga để thoát cua khiến bánh sau bị mất độ bám. Điều này có thể khiến cho người lái trượt ngã ngay lập tức (lowside), hoặc bánh sau trượt sau đó đột ngột lấy lại độ bám và hất “tay nài” khỏi xe (highside). 

Đó không chỉ là vấn đề ở việc điều chỉnh động cơ mà còn là các đặc tính chuyển động của hệ chassis xe - bao gồm phuộc và khung. Khi bạn di chuyển với tốc độ cao sau đó phanh rồi đổ cả xe lẫn người vào khúc cua, động cơ và hệ chassis cần phải hoạt động hoà hợp với nhau để hạn chế tối đa những sự thay đổi đột ngột. Các tay “nài” phải hiểu được điều quan trọng này để họ có thể điều khiển chiếc xe theo ý của mình.

 Vậy câu hỏi đặt ra là làm thế nào để có được những yếu tố như động cơ, cấu trúc khung, hệ thống treo ,… phù hợp với nhận thức của người lái để khiến chiếc xe dễ sử dụng ngay cả khi vận hành tối đa hiệu năng. Lúc này, thuật ngữ “handling” không còn đơn thuần chỉ là kiểm soát chiếc xe, mà còn là làm chủ tất cả những yếu tố trên nó để người với máy hoà làm một. Và khi có khả năng kết hợp toàn những yếu tố trên để tạo ra tổng thể chiếc xe hài hoà, các kỹ sư thực sự đã trở thành những nghệ nhân.
  
Khi đã có kinh nghiệm phát triển những chiếc xe đua trao cho người lái khả năng kiểm soát tối đa, đội ngũ phát triển của Yamaha đương nhiên cũng muốn tạo cảm giác hứng thú khi điều khiển ngay cả với một chiếc xe phổ thông. Thiết kế hai bánh trước và một bánh sau của Tricity là một phương pháp để mang lại sự mới lạ khi vận hành chưa từng thấy. Hiểu theo cách đơn giản thì việc sử dựng thêm một bánh trước làm tăng ổn định khi vận hành cho cả người không có kỹ năng lái xe.
 Đương nhiên việc khiến cặp bánh trước luôn song song với nhau dù đứng thẳng hay nghiêng cùng thân xe không dễ dàng - đặc biệt khi Yamaha chưa từng tạo ra bất kỳ một mẫu xe nào tương tự trước đó. Nhưng thành quả của việc này thực sự ấn tượng khi chỉ nhờ một bánh trước nữa, bất kỳ ai biết lái xe máy có thể chạy Tricity một cách tự tin, an toàn và thú vị. Nếu như một chiếc mô tô hiệu năng cao bình thường muốn làm được điều này, các kỹ sư sẽ phải cân chỉnh tới cả các yếu tố phức tạp như trọng tâm hay tỷ lệ phân bổ trọng lượng trước/sau.
 Để đi đến kết luận thì tôi muốn nói một điều gì đó về mẫu xe mang tính cách mạng này của hãng Yamaha. Yamaha có truyền thống là thương hiệu xe ưu tiên hàng đầu là cảm giác lái; đó là thứ mà công ty đã duy trì từ đầu những năm 1960. Nhưng đối với nhiều biker đã từng yêu thích những chiếc sportbike trong một khoảng thời gian dài thì tôi chắc chắn họ vẫn nhớ cách mà Yamaha đã làm nên thương hiệu cho một cố máy có khả năng xử lí vô cùng tốt vào khoảng những năm 1980, thời kì mà những tay đua có thể thỏa sức tận hưởng những khúc cua trong giải MotoGP.
 Tuy nhiên với thế hệ Tricity đầu tiên, Yamaha đã không đạt được nhiều thành công khi quá tập trung tới khả năng kiểm soát của chiếc xe và trang bị cho nó động cơ chỉ 125 hay 150cc. Những cỗ máy bé nhỏ này chưa đủ để thử thách hệ chassis độc đáo của Tricity và nhanh chóng khiến khách hàng thèm muốn thêm công suất. Rút kinh nghiệm từ đó, hãng nhanh chóng tung ra chiếc Tricity 300 mới tại triển lãm EICMA 2019 và hiện đã bắt đầu bán nó ra tại châu Âu.

Khánh Phan

(Theo Nghe nhìn Việt Nam)
BÌNH LUẬN

 Refresh

Văn phòng phía Bắc Tầng 3 - 66 ngõ 34 Hoàng Cầu - Đống Đa - Hà Nội
Điện thoại 0246.2939.936
Văn phòng phía Nam 180/50 Nguyễn Hữu Cảnh - Q. Bình Thạnh - TP.HCM
Điện thoại 0282.2508.555
Liên hệ nội dung toasoan@xedoisong.vn
Đơn vị chủ quản Công ty TNHH Giải pháp và Công nghệ Việt Nam
Chịu trách nhiệm nội dung Bùi Tùng Lâm
Powered by ePi Technologies
DMCA.com Protection Status